1. Prawodawca nie wyposażył Ministra Finansów w delegację ustawową do uregulowania mocą rozporządzenia zasad gromadzenia informacji podatkowych, o których stanowi art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
2. Informacje podatkowe zebrane na podstawie art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie mogą stanowić samodzielnego środka dowodowego o charakterze obciążającym podatnika.
3. Informacje podatkowe stanowią przesłankę dokonania czynności sprawdzających, wszczęcia kontroli lub postępowania podatkowego.

Wstęp

Nie ulega wątpliwości, iż „zgromadzenie środków budżetowych w odpowiedniej wysokości stanowi podstawę wykonania głównych funkcji zadań państwa. Bez zgromadzenia tych środków państwo nie jest w stanie zrealizować podstawowych zadań w zakresie m.in. oświaty, nauki, kultury, administracji, bezpieczeństwa publicznego”¹. Ścisły zatem związek, jaki zachodzi pomiędzy przestrzeganiem przez podatników prawa podatkowego a zdolnością podmiotów administracji publicznej do wykonywania nałożonych na nią zadań powoduje, iż podmioty władzy publicznej tworzą system urządzeń kontrolujących. Każde bowiem zbiorowości ludzkie wytwarzają swoisty system urządzeń kontrolujących postępowanie członków, jako że stosunki społeczne trwają tak długo, jak długo partnerzy wykonują swoje obowiązki².

Celem więc zagwarantowania prawidłowego wykonywania działalności administracyjnej, działające w imieniu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego podmioty muszą nie tylko kontrolować, lecz co ważniejsze, także i korygować postępowanie podatników, względem nałożonych na nich ciężarów podatkowych.

Owa „korekta” następuje drogą kwalifikowanego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja podatkowa. Podstawą prawną tychże aktów jest art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Jeżeli więc w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Podobnie organ podatkowy postąpi, gdy stwierdzi, iż kwota zwrotu podatku lub kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług jest inna niż wykazana w deklaracji, gdy podatnik nie wykonał obowiązku zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji (art. 21 § 3a-4 Ordynacji podatkowej). Podobne kompetencje wynikać też mogą z ustaw podatkowych³.

Organy podatkowe wykorzystują informacje zgromadzone w wyniku kontroli podatkowych, czy też takowych postępowań nie tylko jako podstawę faktyczną w/w decyzji podatkowych. Powzięcie bowiem informacji, iż podatnik uchyla się od wykonania ciążącego na nim zobowiązania, zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji⁴, zobowiązuje te organy, jako wierzycieli publicznoprawnych, do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Organy podatkowe, w myśl art. 26 § 4 cyt. ustawy, uprawnione są więc do żądania wykonania tego obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, poprzez sporządzenie stosownego wniosku oraz tytułu wykonawczego. Organami egzekucyjnymi, w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego (a więc również organów podatkowych) są naczelnicy urzędów skarbowych, co wynika z art. 5 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Organ ten, z mocy art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawniony jest do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1 tej ustawy.

Zatem działalność organów podatkowych jest istotnym ogniwem zapewniającym płynność budżetową, a tym samym wpływa na stopień realizacji fiskalnej funkcji podatków.

Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia innej jeszcze funkcji podatków. Te bowiem spełniają również funkcję regulacyjną. Pamiętać więc trzeba, iż powodują przesuwanie środków finansowych w odpowiednich proporcjach między podmiotami gospodarczymi a budżetem. Są tym samym instrumentem korekty dochodów⁵. Nakładając podatki, państwo zaopatruje podmioty administracji publicznej w środki finansowe, tym niemniej czyni to sięgając do sił wytwórczych i ingeruje w stosunki produkcji, które to „stanowią ekonomiczną podstawę życia społecznego. Równocześnie stanowią one [tj. siły wytwórcze i stosunki produkcji] właściwy ‘kręgosłup’ każdej wielkiej formacji społecznej. Na ich podstawie rozwijają się inne instytucje i urządzenia regulujące życie społeczne i zaspokajające inne potrzeby, wytwarzane przez kulturę. Słowem na ich podstawie wyrasta ‘nadbudowa’ działalności kulturalnej społeczeństwa, tzn. działalności naukowej, filozoficznej, artystycznej, religijnej i politycznej”⁶.

Na szczególne podkreślenie zasługuje zatem problematyka prawidłowości decyzji podatkowych zapadłych w wyniku postępowań podatkowych. Wadliwy bowiem akt administracyjny spowoduje obciążenie podatnika obowiązkiem spełnienia świadczeń, kosztem jego majątku, które nie mają oparcia w obowiązującym prawie. Nie tylko takie wadliwe akty administracyjne pochłaniają znaczną część dochodów podatnika, działając antymotywacyjnie, lecz co gorsza, podważają zaufanie tegoż podatnika do organów administracji publicznej.

Akt administracyjny będzie zatem prawidłowy, jeżeli odpowiada wszelkim przesłankom stawianym mu przez porządek prawny. Będzie natomiast wadliwy, sprzeczny z prawem, jeśli narusza jakikolwiek przepis obowiązującego prawa. Wadliwość może wynikać nie tylko z powodu niewłaściwej wykładni bądź niewłaściwego zastosowania norm prawnych, ale również z powodu niedostatecznego wyjaśnienia lub błędnej oceny istotnych okoliczności faktycznych⁷.

Rola postępowania dowodowego dla prawidłowości aktów administracyjnych

Organy podatkowe podjąć więc muszą „rozłożony w czasie ciąg czynności procesowych”, który składa się na istotę postępowania administracyjnego⁸, w sprawach podatkowych - na istotę postępowania podatkowego. W ramach tegoż postępowania organy te muszą zbadać dopuszczalność jego wszczęcia, następnie dokonać całokształtu czynności związanych z postępowaniem wyjaśniającym (dowodowym), by w końcu rozstrzygnąć sprawę, kończąc tym samym postępowanie. Tok działań organów podatkowych nie może być więc dowolny. Aby bowiem rozstrzygająca sprawę decyzja była racjonalna, konieczne jest zebranie materiału dowodowego o faktach, z którymi mają być wiązane skutki prawne, co jest integralnym stadium każdego procesu stosowania prawa⁹. Podkreślić bowiem należy, iż „racjonalny decydent, który pragnie podjąć decyzję racjonalną, musi przede wszystkim dysponować pełną i wyczerpującą wiedzą o przedmiocie decyzji”¹⁰. Z tego więc powodu w doktrynie prawa podatkowego podnosi się, iż „za najistotniejszy etap postępowania podatkowego z punktu widzenia zasadniczych celów tego postępowania należy uznać postępowanie dowodowe (…)”¹¹.

Zgodnie więc z art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Postępowanie to nie może jednakże prowadzić li tylko do realizacji norm prawa materialnego, ale również zabezpieczać musi obywateli przed samowolą organów administracji¹². Owo wyjaśnianie stanu faktycznego sprawy odbywa się zatem jedynie na podstawie zebranych zgodnie z prawem dowodów, a wyjątkowo również i domniemań.

W konsekwencji organ podatkowy uprawniony jest do wydania decyzji podatkowej, korygującej podstawę opodatkowania, wykazaną przez podatnika w decyzji podatkowej, jeżeli dysponuje dowodem, o którym można powiedzieć, iż jest to „informacja prawdziwa o faktach, tj. odzwierciedlająca w pełni badany stan rzeczy”¹³.

W myśl art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 180 § 2 cyt. ustawy, jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia, organ podatkowy odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania; przepis art. 196 § 3 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 181 cyt. ustawy, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

„W systemie procesowym, którego podstawową cechą jest zasada prawdy obiektywnej (materialnej), przedmiotem dowodu może i musi być każda okoliczność istotna z punktu widzenia legalności i zasadności merytorycznej decyzji (…). W konsekwencji też musi być uznany za dopuszczalny i relewantny każdy środek dowodowy, który może przyczynić się do wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy”¹⁴. „Sięgnięcie w przepisie do terminu ‘wszystko’ uzyskującym tu charakter pojęcia niedookreślonego, wskazuje na otwarty katalog środków dowodowych. Regułę tę uwydatnia także zdanie drugie przepisu, poprzedzające zawarte w nim wyliczenie środków dowodowych zwrotem ‘w szczególności’. Ich lista nie ma zatem charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy”¹⁵.

Należy zatem podkreślić, iż art. 181 Ordynacji podatkowej jedynie przykładowo wymienia dowody (środki dowodowe). Organ podatkowy, stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powinien więc gromadzić środki dowodowe tak długo, aż nie będzie miał już żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy¹⁶.

Jednym ze środków dowodowych nazwanych w przepisie art. 181 cyt. ustawy są informacje podatkowe. Informacje te uregulowane zostały w rozdziale 11 Działu III Ordynacji podatkowej. Należy więc rozważyć możliwość oparcia decyzji podatkowej na wiadomościach pochodzących z tychże środków dowodowych.

Informacje podatkowe

W ślad za doktryną należy stwierdzić, iż „informacje podatkowe odgrywają znaczącą rolę w postępowaniu podatkowym. Dostarczają one bowiem zarówno danych o określonych podatnikach – łączonych z materiałami uzyskanymi w drodze rejestracji i ewidencji podatników, jak i danych świadczących o rozmiarach źródeł opodatkowania i ogólnych przejawach życia gospodarczego, występujących na określonym terenie”¹⁷.

Analiza przepisów rozdziału 11 działu III Ordynacji podatkowej pozwala podzielić informacje podatkowe na dwie grupy: informacje realizowane bez wezwania oraz te, których sporządzenie i przekazanie organom podatkowym wymaga wezwania.

Zgodnie z art. 82 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji bez wezwania przez organ podatkowy - o umowach zawartych z nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego.

Ponadto, zgodnie z art. 82a § 1 cyt. ustawy, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą obowiązane są do gromadzenia, sporządzania i przekazywania, bez wezwania przez organ podatkowy, informacji o wynagrodzeniach za świadczone na ich rzecz usługi (wykonywaną pracę), wypłacanych przez podmiot będący nierezydentem osobom fizycznym będącym nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, świadczącym te usługi (wykonującym pracę), jeżeli:

1) w związku z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innymi ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, może to mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób otrzymujących wynagrodzenie;

2) podmiot będący nierezydentem bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu lub kontroli podmiotu, którego dotyczy obowiązek informacyjny, albo posiada udział w kapitale tego podmiotu uprawniający do co najmniej 5% wszystkich praw głosu.

Także sądy, komornicy sądowi oraz notariusze są obowiązani, w świetle art. 84 § 1 cyt. ustawy, sporządzać i przekazywać właściwym organom podatkowym informacje wynikające ze zdarzeń prawnych, które mogą spowodować powstanie zobowiązania podatkowego.

Banki natomiast, zgodnie z art. 82 § 2 Ordynacji podatkowej, obowiązane są do sporządzania i przekazywania comiesięcznych informacji o założonych i zlikwidowanych rachunkach bankowych osób prowadzących działalność gospodarczą naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według siedziby banku, w terminie do 7 dnia następnego miesiąca. Informacje zawierają numer rachunku, dane identyfikujące jego posiadacza oraz datę założenia albo likwidacji rachunku.

Szczegółowy krąg podmiotów oraz zakres informacji składanych bez wezwania oraz na wezwanie określony został w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniach:

- Ministra Finansów z 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych¹⁸,

- Ministra Finansów z 14 lutego 2003 r. w sprawie informacji podatkowych przekazywanych przez organy lub jednostki podległe Ministrowi Obrony Narodowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej¹⁹,

- Ministra Sprawiedliwości z dnia z 28 czerwca 2004 r. w sprawie określenia rodzajów i zakresu informacji przekazywanych organom podatkowym przez sądy, komorników sądowych i notariuszy oraz terminu, formy, z uwzględnieniem formy wypisu aktu i sposobu ich przekazywania²⁰.

W/w informacje przekazywane są organom podatkowym bez względu na prowadzone przez nie postępowania kontrolne jak i podatkowe.

Zgodnie z art. 82 § 1 pkt 1 osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji na pisemne żądanie organu podatkowego - o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych albo z prawa pracy, mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób lub jednostek, z którymi zawarto umowę.

W myśl art. 82 § 3 Ordynacji podatkowej banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz inne instytucje finansowe, na pisemne żądanie ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub jego upoważnionego przedstawiciela, są obowiązane do udzielenia informacji w razie wystąpienia władz państw obcych - w zakresie i na zasadach określonych w rozdziale 2 działu VIIa tej ustawy oraz wynikających z ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Ponadto jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na pisemne żądanie naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego obowiązane są do sporządzenia i przekazania informacji o składkach płatnika i ubezpieczonego (art. 82 § 2a Ordynacji podatkowej).

Informacje podatkowe a delegacja ustawowa

W praktyce organów podatkowych zdarza się oparcie wydawanych rozstrzygnięć na informacjach podatkowych uzyskanych w trybie art. 82 § 1 pkt 1 cyt. ustawy, a zatem w oparciu o pisemne informacje pochodzące od kontrahentów podatnika o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych albo z prawa pracy, mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego.

Należy zatem rozważyć, czy w istocie informacje te mogą być środkiem dowodowym, któremu przysługuje tak silna moc dowodowa, iż może być przeciwstawiony mocy dowodowej ksiąg podatkowych.

Przypomnieć bowiem trzeba, iż w świetle art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej odmiennie traktować należy dowód z ksiąg podatkowych w porównaniu do mocy dowodowej dokumentów prywatnych w innych, niż podatkowe postępowaniach²¹. W innych bowiem procedurach „dokumentom prywatnym nie przysługuje żadna szczególna moc dowodowa. Dokument taki stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Jedynie księgi podatkowe są szczególnymi dokumentami prywatnymi, którym ustawodawca przyznał moc dowodową równą dokumentom urzędowym, gdy księgi te spełniają warunki określone prawem”²².

Pierwsza wątpliwość, jaka nasuwa się przy wykładni przepisów art. 82 Ordynacji podatkowej dotyczy formy, w jakiej informacje mogą być gromadzone oraz zakresu wiadomości gromadzonych w ramach tychże informacji, w oparciu o art. 82 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Powołując się bowiem na delegację ustawową, stypizowaną w przepisie art. 82 § 6 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów w dniu 24 grudnia 2002 r. wydał rozporządzenie w sprawie informacji podatkowych²³. Mocą § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia, Minister Finansów postanowił, iż informacje o zawartych umowach, o których mowa w art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na pisemne żądanie organu podatkowego są sporządzane i przekazywane przez:

1) osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jeżeli suma należności albo suma zobowiązań wynikająca z takich umów zawartych w roku podatkowym z tym samym podmiotem przekroczyła równowartość 10.000 euro - w takim przypadku obowiązek sporządzenia informacji dotyczy wszystkich umów zawartych z tym podmiotem bez względu na wartość należności lub zobowiązań wynikającą z poszczególnych umów;

2) osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i obowiązane do prowadzenia ksiąg podatkowych, jeżeli:

a) wartość należności albo zobowiązania wynikającego z jednorazowej umowy przekroczyła równowartość 3.000 euro - w takim przypadku obowiązek sporządzenia informacji dotyczy tej umowy,

b) suma należności albo suma zobowiązań wynikająca z takich umów zawartych w roku podatkowym z tym samym podmiotem przekroczyła równowartość 10.000 euro - w takim przypadku obowiązek sporządzenia informacji dotyczy wszystkich umów zawartych z tym podmiotem, bez względu na wartość należności lub zobowiązań wynikającą z poszczególnych umów.

Informacje, o których mowa w ust. 1, sporządza się za okresy wskazane w żądaniu naczelnika urzędu skarbowego i przekazuje w terminie 30 dni od dnia doręczenia żądania.

Mocą § 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia Minister Finansów, w załączniku nr 1 określił wzór w/w informacji.

Należy zwrócić uwagę, iż przepis art. 82 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej upoważniał Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia przypadków oraz zakresu informacji, o których mowa w § 1 pkt 2, a także szczegółowych zasad, terminów oraz trybu ich sporządzania i przekazywania, ze szczególnym uwzględnieniem powiązań kapitałowych oraz nadzorczych pomiędzy rezydentami i nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego oraz posiadanych przez nierezydentów przedsiębiorstw, oddziałów i przedstawicielstw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W punkcie drugim cyt. przepisu znajdujemy natomiast delegację do wydania rozporządzenia regulującego obowiązek przekazywania informacji podatkowych bez wezwania przez organ podatkowy, zakresu tych informacji, a także trybu ich sporządzania oraz terminów przekazywania przez organy administracji rządowej lub samorządowej.

Przepisy te expressis verbis nie powołują więc art. 82 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z brzmienia art. 86 § 6 pkt 1 tej ustawy wynika natomiast, iż delegacja ta dotyczy jedynie informacji, o których stanowi art. 82 § 1 pkt 2.

Uzasadnieniem tej tezy jest art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Rozporządzenia bowiem są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Zatem treść art. 86 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej należy interpretować w ten sposób, iż zakres spraw przekazanych do uregulowania w drodze rozporządzenia wyznaczony został poprzez odesłanie do art. 82 § 1 pkt 2 tej ustawy, natomiast dalsza treść tego przepisu to wytyczne dotyczące treści rozporządzenia wykonawczego. Tak więc „szczegółowe zasady, termin oraz tryb ich sporządzania i przekazywania, ze szczególnym uwzględnieniem powiązań kapitałowych oraz nadzorczych pomiędzy rezydentami i nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego oraz posiadania przez nierezydentów przedsiębiorstw, oddziałów i przedstawicielstw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej” to nic innego, jak wytyczne dotyczące treści rozporządzenia regulującego zakres informacji pozyskiwanych bez wezwania przez organ podatkowy - o umowach zawartych z nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego.

Wobec powyższego przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie informacji podatkowych wydany został bez podstawy prawnej. Nie może być z tego też powodu interpretowany jako prawo wewnętrzne. Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 1 Konstytucji RP prawo to powinno przybrać formę zarządzenia, które to jednakże wydawane są tylko na podstawie ustawy.

W tym stanie rzeczy podatnicy nie są zobowiązani do przestrzegania formy informacji określonej w załączniku nr 1 do przywołanego wyżej rozporządzenia, zakresu przekazywanych wiadomości jak i wskazanego w tym akcie terminu ich sporządzenia. W praktyce więc regulacja ta powoduje bezużyteczność tychże informacji, jeżeli mają być składane poza postępowaniem podatkowym. Skoro bowiem podatnicy nie są zobowiązani do przestrzegania żadnego terminu ich składania, to nie można ich do tego skutecznie przymuszać.

Jedynie więc w toku kontroli podatkowej jak i postępowania podatkowego, ze względu na przepis art. 155 w związku z art. 159 Ordynacji podatkowej, informacje te mogą być skutecznym środkiem pozyskiwania wiedzy o faktach istotnych dla oceny powstania i zakresu obowiązku podatkowego.

Jacek Drosik

__________________________________________________________________________________

1 A. Majchrzycka-Guzowska, Finanse i Prawo finansowe, LexisNexis, Warszawa 2002, s. 31.

2 J. Szczepański, Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa 1966, s. 109.

3 Tak w szczególności: zgodnie z art. 109 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania.

4 Tekst jednolity - Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 z późn. zm.

5 A. Majchrzycka-Guzowska, op.cit., s. 98.

6 J. Szczepański, op. cit, s. 40.

7 E. Ochendowski, Prawo administracyjne, część ogólna, Dom Organizatora, Toruń, 2005, s. 187.

8 Por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 18.

9 J. Nowacki, Z. Tobor, Wstęp do prawoznawstwa, Wydawnictwo Zakamycze, Zakamycze 2000, s. 202

10 A. Chostowski, P. Szczepankowski (red.), Zarządzanie. Teoria i praktyka, PWN, s. 92, 93.

11 B. Rutkowski,. Dom wydawniczy ABC 1999, s. 53.

12 Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe i egzekucyjne – praca pod redakcją prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2002, s. 2.

13 K. Korzan. Postępowanie nieprocesowe, C.H. Beck, Warszawa 1997, s. 148.

14 Za: uchwała Sądu Najwyższego z dni 30 października1985 r., III CZP 59/85, OSNC 1986, Nr 9, poz. 140; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, op.cit., s. 551.

15 Ibidem.

16 Por. C. Kosikowski, L. Etel, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, Dom Wydawniczy ABC, s. 670.

17 B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2003, s. 352.

18 Dz.U. z 2002r. Nr 240, poz. 2061 z późn. zm.

19 Dz.U.z 2003r. Nr 33, poz. 266 z późn. zm.

20 Dz.U. z 2004r. Nr 156, poz. 1640.

21 Por. R. Kmiecik, D. Karczmarska, A. Taracha, Prawo dowodowe, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Zakamycze 2005, s. 155.

22 L. Guzek, Dowody w postępowaniu podatkowym, Monitor Podatkowy z 18 stycznia 2001 r.

23 Rozporządzenie Ministra Finansów z 24 grudnia 2002 r. w sprawie informacji podatkowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz.2061 z późn. zm.).