14.12.2009 r.
Spotkaniu przewodniczyła Anne Brigitte Gammeljord, prezydent CCBE, która powitała obecnych i przedstawiła informacje w sprawach bieżących. CCBE będzie posiadało własną stronę w miesięczniku The European Lawyer, dzięki czemu łatwiej dotrze z informacjami do prawników europejskich. W listopadzie odbędzie się kolejny szczyt prezydentów organizacji członkowskich CCBE poświęcony wpływowi kryzysu finansowego na zawody prawnicze. Jesienią odbędzie się warsztat poświęcony ewaluacji dyrektywy 98/5/EC.
- Raport w sprawie wniosku o członkostwo Bośni i Hercegowiny
Raport w sprawie członkostwa adwokatury Federacji Bośni i Hercegowiny oraz adwokatury Republiki Serbskiej (w Bośni) zawiera informacje o kraju, podstawowe dane o konstytucji państwa oraz o regulacjach dotyczących obu samorządów zawodowych adwokatów. W Bośni znajdują się dwie jednostki autonomiczne – Federacja Bośni i Hercegowiny oraz Republika Serbska. Obydwie posiadają własne organy państwowe oraz oddzielne samorządy prawnicze. W obydwu jednostkach autonomicznych profesja adwokata jest określona jako wolny, niezależny zawód powołany w celu świadczenia usług prawnych i pomocy prawnej, jak również występowania przed sądami na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez klienta. Przynależność do obydwu samorządów jest obowiązkowa. Obydwa samorządy spełniają kryteria uznania ich za niezależne i samorządne organizacje prawnicze.
Największym problemem związanym z przystąpieniem do CCBE na prawach członka–obserwatora jest kwestia reprezentacji. Zgodnie ze statutem CCBE, kraj–obserwator może być reprezentowany podczas posiedzeń organów CCBE tylko przez jedną osobę. Od lutego do sierpnia trwały rozmowy z przedstawicielami obydwu organizacji w sprawie powołania wspólnej reprezentacji przy CCBE. Ostatecznie, dzięki wysiłkom wysłannika CCBE do Bośni i Hercegowiny wypracowano porozumienie w sprawie reprezentacji zaaprobowane przez obydwie organizacje oraz przez CCBE. Mówi ono, że członkami–obserwatorami staną się równolegle adwokatura Federacji BiH oraz adwokatura Republiki Serbskiej, które będą reprezentowane przez jedną osobę. Stanowisko w sprawach prawników BiH będzie uzgadniane w drodze konsensusu pomiędzy tymi organizacjami. Reprezentacja będzie sprawowana rotacyjnie przez przedstawicieli obydwu organizacji (roczna kadencja).
Niektórzy delegaci podnosili obawy, że obecne przepisy kodeksu deontologicznego adwokatury Republiki Serbskiej mogą dopuszczać do zawodu prawnika osoby winne zbrodni wojennych, jeżeli od ich popełnienia upłynęło co najmniej 5 lat. Zdecydowano, że CCBE będzie z uwagą śledzić sytuację w Republice oraz przestrzeganie wynegocjowanego porozumienia pomiędzy obiema organizacjami.
Komitet zaaprobował raport, podziękował sprawozdawcy i zarekomendował przyjęcie obu adwokatur w poczet członków–obserwatorów CCBE.
- Nowa wersja Rekomendacji Grupy Roboczej ds. zmian statutu CCBE
Nowa wersja rekomendacji obejmuje następujące zmiany:
- nowa kompozycja Prezydencji składającej się z prezydenta, pierwszego wiceprezydenta oraz czterech wiceprezydentów;
- wiceprezydenci będą wybierani zwykłą większością głosów na okres dwóch lat z możliwością jednokrotnej reelekcji na ten sam okres;
- połowa wiceprezydentów pierwszej kadencji zostanie wybrana na roczny okres z możliwością reelekcji na okres dwóch lat;
- likwidacji ulegnie stanowisko drugiego wiceprezydenta;
- w sprawach pilnych decyzje będą mogły być podejmowane przez delegacje członkowskie poprzez głosowanie elektroniczne, pod warunkiem zatwierdzenia wyników takiego głosowania na najbliższym posiedzeniu Komitetu Stałego;
- w innych sprawach delegacje również będą mogły głosować drogą elektroniczną pod warunkiem braku sprzeciwu wyrażonego przez którąkolwiek z nich przed upływem terminu głosowania i bez potrzeby zatwierdzenia przez Komitet Stały;
- prezydencja będzie mogła poprosić delegacje, na początku posiedzenia Komitetu Stałego, o zatwierdzenie wybranych spraw z porządku dziennego bez przeprowadzania dyskusji;
- przewodniczący komitetów i grup roboczych będą sprawować swe funkcje przez okres dwóch lat z możliwością ponownego wyboru na taki sam okres;
- przewodniczący komitetów i grup roboczych, którzy w chwili wejścia zmienionego statutu w życie sprawują swą funkcję od co najmniej dwóch lat, będą mogli ją pełnić jeszcze najwyżej dwa lata;
- Prezydencja powinna regularnie dokonywać oceny możliwości wykorzystania zasobów CCBE celem ich najbardziej efektywnej alokacji;
- należy zrezygnować z wymogu kwalifikowanej podwójnej większości głosów w rozstrzyganiu innych spraw niż wymienione w statucie (usunięcie zwrotu „wszelkie pozostałe decyzje nie związane z bieżącym zarządem”);
- angielska wersja Statutu zostanie zmieniona w punkcie mówiącym o wyborze Przewodniczącego i członków Komitetu Finansowego. Słowo „wybór” zostanie zastąpione słowem „powołanie”;
- przewodniczący Komitetu Finansowego powinien być powoływany na okres 2 lat z możliwością jednokrotnej reelekcji;
- w przypadku wakatu na stanowisku członka lub członka – obserwatora Komitetu Finansowego, delegacje zostaną zaproszone do zgłoszenia swoich kandydatów celem ich przedstawienia Prezydentowi do nominacji. Takie zgłoszenie powinno zawierać szczegółowe informacje o kandydacie;
- należy rozszerzyć uprawnienia Sekretarza Generalnego o prawo do składania oświadczeń woli i podejmowania decyzji administracyjnych niezbędnych do wykonania uchwał Sesji Plenarnej, Komitetu Stałego lub Prezydencji;
Grupa Robocza proponuje, by zmiany w statucie weszły w życie z dniem 1 stycznia 2011 r. a wybory do zmienionych organów odbyły się w listopadzie 2010 r.
Ostatecznie po dyskusji, na wniosek delegacji francuskiej Komitet zdecydował o prowadzeniu dalszych prac nad zmianami w statucie, jednak nie przyjęto propozycji Grupy Roboczej by już teraz ustalić ścisły kalendarz wdrażania zmian. Na kolejnym posiedzeniu Sprawozdawca ma przedstawić ostateczną wersję poprawek z uwzględnieniem propozycji zgłoszonych podczas bieżącego posiedzenia.
- Wyszukiwarka prawników europejskich w portalu e-Sprawiedliwości
CCBE wyraziła swoje poparcie dla implementacji strategii UE w obszarze e-sprawiedliwości, dostrzegając jednak słabą reprezentację prawników europejskich w tych działaniach. Komisja Europejska, biorąc pod uwagę stanowisko CCBE oraz podjęte już podobne działania przez notariaty z krajów UE zaproponowała, by CCBE do grudnia br. stworzyła w ramach portalu sprawiedliwości wyszukiwarkę prawników europejskich.
Działania w tym zakresie CCBE proponuje podzielić na dwie fazy:
1) Zaproponować włączenie do portalu e-sprawiedliwości już istniejących mechanizmów wyszukiwania w ramach strony CCBE, po ich uprzednim przeglądzie i usunięciu największych błędów;
2) Przygotować wniosek do Komisji Europejskiej o dofinansowanie budowy nowej, lepszej wyszukiwarki obejmującej możliwość odnalezienia pojedynczego prawnika. Taka wyszukiwarka nie byłaby osobną bazą danych, lecz bramką dostępową do istniejących krajowych baz danych o prawnikach.
Ewentualny wniosek do Komisji Europejskiej nie powinien przekroczyć kwoty 250 000 euro (z tego 20% CCBE musi sfinansować z własnych środków, w budżecie na rok 2010 jest możliwość wygospodarowania takiej kwoty). Wniosek ten należy złożyć do dnia 15 października.
Ostatecznie Komitet zdecydował o złożeniu aplikacji do Komisji Europejskiej. Będzie kontynuowana dyskusja nad wyborem najlepszych rozwiązań i warunków technicznych.
- Program Sztokholmski i kształcenie prawników
Program Sztokholmski[1] w jednym ze swoich punktów zwraca uwagę na dalsze zbliżanie programów kształcenia różnych zawodów prawniczych w Unii Europejskiej, koncertując się przede wszystkim na kształceniu sędziów i prokuratorów.
7 maja 2009 roku w parlamencie Europejskim ukazał się tzw. Raport Pagano[2], który postuluje powołanie jednolitej Europejskiej Szkoły Prawniczej przeznaczonej dla sędziów, prokuratorów, obrońców w procesach karnych i innych prawników włączonych w działania wymiaru sprawiedliwości. Delegacje francuska i hiszpańska zaproponowały poparcie CCBE dla tej rezolucji.
Ostatecznie Komitet ds. Kształcenia proponuje uzupełnienie stanowiska CCBE w sprawie Programu Sztokholmskiego o następujące zdanie:
„Kształcenie to powinno być zapewnione przez istniejące instytucje na szczeblu krajowym i europejskim. Akademia Prawa Europejskiego (ERA) powinna zaadaptować swe mechanizmy zarządzania i stworzyć trwałe nowe powiązania z instytucjami krajowymi, zajmującymi się kształceniem celem rozwoju odpowiednich warunków kształcenia dla prawników i innych (zawodów). Organizacja takiego dodatkowego kształcenia musi w pełni respektować niezależność prawników w Europie. Nie może ona także zaburzać konkurencji na rynku usług kształcenia prawników i powinna być uznawana we wszystkich krajach członkowskich”.
- Projekt odpowiedzi CCBE w procesie konsultacji Urzędu Regulacyjnego Solicitorów
Na początku roku Urząd Regulacyjny Solicitorów (URS) w Anglii i Walii ogłosił wezwanie do składania opinii w sprawie nowego brzmienia reguły 3 kodeksu deontologicznego solicitorów normującej obowiązek unikania konfliktu interesów oraz reguły 4, zawierającej obowiązek zachowania poufności.
Propozycje URS sprowadzają się do zezwolenia na działania firmy prawniczej w sytuacji, gdzie może zajść konflikt interesów pod warunkiem wyraźnej pisemnej zgody klienta na działanie w takiej sytuacji i gdy taki klient w sposób pewny jest w stanie zrozumieć skutki wynikające z działania w okolicznościach możliwego konfliktu interesów.
Aby rozważyć proponowane zmiany, należy zbadać je pod kątem:
- zabezpieczenia interesów klientów – CCBE jest zdania, że złagodzenie restrykcji w zakresie unikania konfliktu interesów może doprowadzić do naruszenia zaufania pomiędzy prawnikiem i jego klientem, narastania sprzeczności i konfliktów tak pomiędzy prawnikami i klientami jak i miedzy różnymi klientami, niezależnie od już istniejących sporów między nimi. Projektowane zmiany faworyzują duże firmy i mogą doprowadzić do powstania oligopolu na rynku usług prawnych i do wzrostu cen usług świadczonych przez prawników, co ograniczy dostęp do pomocy prawnej i będzie naruszało konkurencję na tym rynku. Ponadto działanie w sytuacji konfliktu interesów może doprowadzić do obniżenia poziomu etyki zawodowej w takich firmach;
- zgodności z interesem firm prawniczych – zdaniem Law Society firmy prawnicze są najlepszymi strażnikami zasad etycznych i w sytuacji liberalizacji reguł dotyczących konfliktu interesów i ochrony poufności informacji będą w stanie stać na straży etyki zawodowej swoich prawników. CCBE nie podziela tej wiary i wskazuje niebezpieczeństwa związane z proponowanymi rozwiązaniami. Mogą one doprowadzić do licznych konfliktów pomiędzy prawnikami zatrudnionymi w tej samej firmie i – w rezultacie – do obniżenia jakości i sprawności działania tych firm. W skrajnych sytuacjach taki permanentny konflikt może doprowadzić do podziału lub upadku firmy. Projektowane zabezpieczenia („chiński mur”) mogą być efektywne jedynie w największych kancelariach, natomiast nie będą działały w firmach małych;
- zgodności z interesem zawodu prawnika – należy ponownie podkreślić, że proponowane zmiany leżą w interesie niewielkiej liczby firm prawniczych. Działanie w interesie mniejszości, które skutkuje podważeniem zaufania do większości nie leży w interesie zawodu prawników europejskich;
- zgodności z interesem Europy – pojęcie to obejmuje zwłaszcza ochronę interesu konsumentów i uczestników postępowań prawnych. W ich interesie leży wzmacnianie, a nie osłabianie ochrony zapewnianej przez zasady etyki zawodowej.
Wszystkie delegacje, poza reprezentantami Anglii i Walii, bardzo mocno skrytykowały proponowane zmiany jako osłabiające zasady etyki, prowadzące do naruszenia zaufania prawnika do klienta i będące w sprzeczności z interesem zawodu, a służące jedynie nielicznej grupie największych firm prawniczych.
CCBE wyraziło zdecydowanie negatywne stanowisko wobec tej propozycji i sprzeciwiło się przenoszeniu takich rozwiązań na grunt europejski.
- Projekt odpowiedzi CCBE na konsultację Urzędu Regulacyjnego Solicitorów w sprawie nowych form wykonywania zawodu
URS proponuje liberalizację reguł dotyczących form wykonywania zawodu przez prawników i wprowadzenie – oprócz już istniejących struktur LDPs (Legal Disciplinary Practises) i MDPs (Multi Disciplinary Practises) nowej struktury – ABSs (Alternative Business Structure).
ABS miałaby następujące cechy:
- obowiązek licencjonowania w przypadku świadczenia usług prawnych zastrzeżonych dla solicitorów i barristerów;
- brak ograniczenia udziału osób nie będących prawnikami w zarządzaniu lub aktywach firmy do 25%, tak jak to jest w przypadku LDPs.
Większość delegacji członkowskich opowiedziała się przeciwko tak daleko posuniętej liberalizacji form wykonywania zawodu. Uznano, że możliwość uzyskania większości w zarządzie firmy przez osoby, które nie są prawnikami, może prowadzić do zagrożenia niezależności wykonywania zawodu, naruszenia tajemnicy zawodowej i zaufania klienta do prawnika.
- Projekt stanowiska CCBE w sprawie osób zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
Na wiosnę 2009 roku Komisja Europejska przedstawiła projekt dyrektywy o osobach zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, mający wzmocnić nadzór nad funduszami oferującymi skomplikowane instrumenty finansowe. Projekt ten, między innymi, wyposaża regulatorów w prawo do przesłuchań osób zarządzających funduszami oraz pracowników tych funduszy oraz do przeszukania i dostępu i kopiowania wszystkich dokumentów niezbędnych w ewentualnym postępowaniu.
Tak szerokie uprawnienia mogą stać w sprzeczności z regułami dotyczącymi ochrony tajemnicy zawodowej i zaufania pomiędzy klientem i prawnikiem.
- Rekomendacja Komitetu Praw Człowieka w sprawie przyznania dorocznej nagrody CCBE w dziedzinie Praw Człowieka
W tym roku zgłoszono następujących kandydatów:
|
Kraj zgłaszający
|
kandydat
|
|
Irlandia
|
Noeline Blackwell – solicitor irlandzki, obrońca praw człowieka, szczególnie zaangażowana w walkę o prawa uchodźców i imigrantów
|
|
Włochy
|
Stanislav Markelov – rosyjski obrońca w procesach politycznych, zamordowany w styczniu 2009r.
|
|
Luksembourg
|
Stanislav Markelov
|
|
Mołdawia
|
Lawyers for Human Rights – stowarzyszenie wspierające obywateli Mołdawskich i rumuńskich w procesach związanych z prawami człowieka, pomaga także w występowaniu przed Trybunałem w Strasburgu.
|
|
Wielka Brytania
|
Reprieve – niewielka fundacja działająca na rzecz obrony praw człowieka i rządów prawa zagrożonych wojną z terroryzmem i ograniczaniem praw i wolności obywatelskich przez rząd Zjednoczonego Królestwa
|
Komitet praw człowieka rekomenduje wybór pomiędzy kandydaturą Stanislava Markelova i organizacją Reprieve, Komitet zaleca, by w tym roku nagrodę otrzymał tylko jeden kandydat. Ostatecznie po dyskusji delegacje postanowiły przyznać nagrodę pośmiertnie adwokatowi rosyjskiemu Stanislavovi Markelovi, by oddać hołd prawnikowi, który w walce o podstawowe prawa człowieka oddał życie.
- Projekt stanowiska CCBE w sprawie projektu Dyrektywy o ochronie praw konsumenta
Grupa robocza przedstawia projekt stanowiska CCBE w sprawie projektu Dyrektywy o ochronie praw konsumenta, jednak informuje, że do projektu poszczególne delegacje zgłosiły kilkadziesiąt wniosków i poprawek:
- większość delegacji członkowskich poparła zapis art. 4 przewidujący pełną harmonizację reguł ochrony konsumenta. CCBE stwierdza, że taka pełna harmonizacja nie powinna oznaczać pogorszenia dotychczasowej pozycji konsumentów;
- należy zmienić angielski termin trader na professional, by uniknąć niejasności interpretacyjnych;
- CCBE popiera katalog obowiązków informacyjnych przed zawarciem umowy zawartych w art. 5 projektu;
- CCBE popiera istnienie ewentualnych sankcji za uchybienie obowiązkom nakładanym przez art. 5, jednak uważa, że ich szczegółowy katalog powinien zostać określony na poziomie krajowym, a nie wspólnotowym i nie powinien stanowić nadmiernego obciążenia dla prawników;
- CCBE popiera pełną harmonizację w obszarze regulowanym przez art. 27 sekcja 2 (koszty i szkody).
Dodatkowe obowiązki informacyjne:
- Opcja 1 – CCBE popiera przepisy projektu, że umowa pomiędzy prawnikiem a klientem powinna pozostawać w zgodzie z celami projektu. Zasady etyczne w większości krajów członkowskich UE nakładają na prawników znacznie więcej obowiązków, niż omawiany projekt.
- Opcja 2 – CCBE nie popiera objęcia usług prawnych przepisami rozdziału III. Takie rozwiązanie wymaga jednak dodatkowego opisania specyfiku usług prawnych.
- Opcja 3 – Usługi świadczone przez prawników mogą potencjalnie nie pozostawać w zgodzie z przepisami rozdziału III.
Prawo do odstąpienia od umowy:
- Opcja 1 – Poparcie dla przepisów projektu w sprawie odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni od zawarcia kontraktu. Od przepisu tego istnieją wyjątki, które CCBE również popiera (np. w przypadku podjęcia przez prawnika natychmiastowego działania na życzenie klienta).
- Opcja 2 – Usługi prawnicze powinny być wyłączone spod możliwości odstąpienia od umowy.
- Opcja 3 - CCBE popiera możliwość określenia klauzul niedozwolonych w umowach.
Ostatecznie Komitet Stały zdecydował o odłożeniu głosowania nad poszczególnymi opcjami do następnego posiedzenia.
opracował Rafał Ciesielski
[1] Program Sztokholmski to kontynuacja uchwalonego w 2004 roku Programu Haskiego w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, wytycza ramy działalności UE w dziedzinach współpracy policyjnej i celnej, ratownictwa, współpracy prawnej, azylu, migracji i polityki wizowej na lata 2010-2014. Szczegóły dostępne pod adresem http://ec.europa.eu/news/justice/090610_pl.htm
[2] Raport Pagano to informacja dla Parlamentu Europejskiego przygotowana przez deputowaną Maria Grazia Padano rekomendująca Parlamentowi i Radzie przyjęcie nowych rozwiązań w walce ze zorganizowaną przestępczością. Tekst raportu jest dostępny pod adresem:
| 
Wersja do druku
Do góry strony
