14.12.2009 r.
1. Obrady otworzył przewodniczący Komisji prof. Julian Lonbay i powitał zaproszonego gościa Colina Tykre ze Szkocji, który przedstawił zakres egzaminu adwokackiego w Szkocji i kryteria oceny szkockich aplikantów adwokackich („barristerów”). Aplikanci – magistrowie prawa mogą przystąpić do egzaminu końcowego po wysłuchaniu 2 semestrów wykładów, po odbyciu 2 lat praktyki w kancelarii i zaliczeniu obowiązkowych kolokwiów m.in. z zasad pisania pozwów i z prowadzenia postępowania dowodowego. Dwusemestralne wykłady poświęcone są wyłącznie zdobywaniu praktycznych umiejętności, na przykład sztuki właściwego zadawania pytań świadkom. Wystąpienia aplikantów są nagrywane na wideo i potem analizowane. Końcowy egzamin adwokacki trwa tydzień i składa się z 4 części: 2 pisemnych (pozew i opinia prawna) i 2 ustnych (przesłuchanie świadka i mowa końcowa zawierająca podsumowanie argumentacji prawnej). Aby zdać egzamin, trzeba zaliczyć wszystkie cztery części egzaminu, obejmującego zarówno prawo cywilne, jak i karne. Kazusy egzaminacyjne opracowywane przez praktykujących adwokatów, będących zarazem wykładowcami, mają być jak najbardziej zbliżone do rzeczywistych spraw, dlatego na przykład kazus do przesłuchania świadków z prawa karnego zawiera autentyczną dokumentację fotograficzną miejsca wypadku drogowego. W tej części egzaminu ocenia się czy po pierwsze aplikant prawidłowo ustalił jakie fakty są istotne w danej sprawie, a następnie czy „wydobył” od świadków niezbędne informacje. Należy podkreślić, że końcowy egzamin adwokacki szkockich barristerów nie jest kolejnym egzaminem ze znajomości prawa. Przeciwnie, jest to egzamin z umiejętności praktycznych. Dlatego potrzebne źródła prawa (w systemie prawa precedensowego są to orzeczenia sądowe) są podane i nie wolno poza nie wykraczać sporządzając opinię prawną. Dlatego też ewentualna nieznajomość jakiegoś szczegółowego przepisu nie dyskwalifikuje aplikanta, jeżeli wykazał się on wymaganymi praktycznymi umiejętnościami wykorzystując orzeczenia sądowe, które zostały mu podane. Egzamin jest organizowany corocznie w lutym, a w razie niezaliczenia egzaminu można tylko jeden raz przystąpić do egzaminu poprawkowego w maju. Większość zdających ma między 30 a 40 lat i doświadczenie kilkunastu lat pracy w kancelarii. Komisja egzaminacyjna ocenia czy egzaminowani posiedli umiejętności „jakich można rozsądnie oczekiwać od świeżo upieczonego adwokata” przy czym aplikant nie zda egzaminu, jeżeli Komisja Egzaminacyjna poweźmie jakiekolwiek wątpliwości co do tego czy aplikant nie wyrządzi szkody swoim klientom. Prawidłowość przebiegu egzaminu jest nadzorowana przez zewnętrznego audytora, którym jest praktykujący sędzia.
2. W drugiej części posiedzenia Sekretarz Generalny CCBE Jonathan Goldsmith przedstawił najnowszą inicjatywę Komisji Europejskiej w dziedzinie tzw. e-sprawiedliwości. Komisja Europejska uważa, że obywatele Państw Członkowskich Unii Europejskiej nie mają wystarczającej informacji o prawnikach, jeżeli potrzebują pomocy prawnej, zwłaszcza jeżeli potrzebują takiej pomocy w innym państwie członkowskim. Obecnie na stronie internetowej CCBE www.ccbe.eu znajdują się linki do krajowych wyszukiwarek prawników prowadzonych przez naczelne władze poszczególnych samorządów. Bazy danych o prawnikach dostępne na tych stronach internetowych nie są jednak wystarczające, ponieważ w większości są prowadzone tylko w języku ojczystym, niektóre nie zawierają informacji o adresie adwokata lub jego kancelarii i sposobach kontaktu, a większość baz danych nie zawiera informacji o dziedzinach prawa, w których dany adwokat praktykuje ani o znajomości języków obcych. Dlatego Unia Europejska sfinansuje 80% kosztów projektu polegającego na zbudowaniu takich rozwiązań informatycznych, które pozwolą obywatelom Unii na wyszukiwanie w każdym z 25 języków prawnika w dowolnym Państwie Członkowskim według kryteriów miejsca wykonywania zawodu, znajomości języków obcych oraz dziedzin prawa, w których dany prawnik praktykuje. CCBE zamierza jeszcze w październiku 2009 r. przygotować taki projekt i wystąpić o finansowanie. CCBE proponuje, aby od strony technicznej przyjąć takie rozwiązanie, które zakłada otrzymywanie krajowych baz danych przez poszczególne samorządy w ujednoliconym formacie danych (nazwisko, adres, telefon, email, dziedziny prawa, języki obce) i okresową synchronizację zawartości tych baz z centralną bazą CCBE. Sekretarz Generalny CCBE Jonathan Goldsmith zaznaczył, że w tej sytuacji prace Komisji CCBE ds. Szkolenia nad ujednoliceniem zasad specjalizacji prawników stały się priorytetem.
W toku dyskusji obecni zwrócili uwagę, że aktualnie specjalizacja prawników funkcjonuje tylko w 7 państwach. Sekretarz Generalny CCBE Jonathan Goldsmith odpowiedział, że CCBE zdaje sobie z tego sprawę i dlatego w bazie danych będzie musiała być zawarta informacja czy specjalizacja danego adwokata w określonych dziedzinach prawa została zweryfikowana (a jeśli tak – to przez kogo: przez samorząd czy inne podmioty takie jak dobrowolne stowarzyszenia specjalistów w danej dziedzinie prawa) czy też jest to informacja podana przez samego prawnika na podstawie jego samooceny.
Następnie dyskutowano nad konsekwencjami wynikającymi z przepisów o ochronie danych osobowych. Przedstawiciel adwokatury niemieckiej poinformował, że na stronie www.rechtsanwaltsregister.org można znaleźć kompletną listę wszystkich niemieckich adwokatów, ograniczoną do podania ich nazwiska i adresu kancelarii. Natomiast na stronie www.anwaltsauskunft.de znajdują się poszerzone informacje o adwokatach, którzy sami dobrowolnie podali te dane. Podobna sytuacja jest obecnie w Polsce: na stronie www.kirp.pl znajduje się wyszukiwarka, która umożliwia tylko weryfikację, czy dana osoba jest radcą prawnym i w której izbie wykonuje zawód. Pod adresami www.prawo.lex.pl oraz www.pomocprawna.info.pl znajdują się komercyjne bazy danych zawierające poszerzone informacje o radcach prawnych i adwokatach, którzy sami dobrowolnie się tam wpisali. Dyskusję zakończono konkluzją, że realizacja omówionego wyżej projektu Komisji Europejskiej będzie wymagać przeanalizowania krajowego ustawodawstwa z dziedziny ochrony danych osobowych we wszystkich państwach członkowskich.
3. W kolejnym punkcie porządku obrad przewodniczący Komisji prof. Julian Lonbay omówił ostateczną wersję sprawozdania Grupy Roboczej ds. Specjalizacji. W „Sprawozdaniu” wskazuje się możliwe korzyści płynące z opracowania przez CCBE Rekomendacji lub Modelowych Zasad dot. Specjalizacji, a także związane z tym obawy (na przykład obawy praktykujących samodzielnie adwokatów w mniejszych miejscowościach, że upowszechnienie systemu specjalizacji może spowodować, że klient zamiast miejscowego adwokata z praktyką ogólną będzie szukał specjalisty z danej dziedziny w większym mieście). Obecni przyjęli „Sprawozdanie” i postanowili skierować je do Komitetu Sterującego CCBE celem podjęcia decyzji o kontynuowaniu prac.
4. W czwartym punkcie porządku obrad przedstawiciel adwokatury niemieckiej przedstawił informacje o wdrażaniu European Qualification Framework w Niemczech.
5. Następnie omówiono streszczenia interwencji poszczególnych rządów w zawisłej przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości sprawie polskiego aplikanta adwokackiego Krzysztofa Peśli. Radca prawny Jędrzej Klatka przekazał informację jaką uzyskał w Komitecie Integracji Europejskiej, że polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Sprawiedliwości zostały oficjalnie poinformowane o tej sprawie oraz że polski rząd nie będzie interweniował.
6. W szóstym punkcie porządku obrad przewodniczący Komisji prof. Julian Lonbay zwrócił się do poszczególnych delegacji z prośbą o przekazywanie do CCBE informacji o tym, czy i jak Rekomendacja CCBE o Rezultatach Kształcenia została wykorzystana przez poszczególne samorządy.
7. Przedstawiciel adwokatury włoskiej poinformował, że wiosną 2010 r. adwokatura włoska zorganizuje kolejną konferencję poświęconą kształceniu na aplikacjach prawniczych.
8. Następne posiedzenie Komisji CCBE ds. Szkolenia odbędzie się 27 listopada 2009 r.
Opracował
radca prawny Jędrzej Klatka
|
Wersja do druku
Do góry strony
