Wydruk niniejszej strony pochodzi z portalu E - RADCA PRAWNY.org http://e-radcaprawny.org
Wydrukowano dnia: 22.05.2012, o godzinie: 19:25 przy użyciu komputera posiadającego adres IP: 38.107.179.232
|
|||||||||||
|
|||||||||||
05.02.2010 r. Po powitaniu uczestników przez ustępującą Prezydent CCBE Panią Anne Brigitte Gammeljord wystąpił gość konferencji Pan Hans G. Nilsson - Minister Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Królestwa Szwecji, Stały Reprezentant tego kraju przy Unii Europejskiej. Podkreślił on, że poprzedni program w obszarze wolność, bezpieczeństwo i sprawy wewnętrzne (Programem z Tampere) był skupiony przede wszystkim na sprawach bezpieczeństwa, walce z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną. Była to naturalna reakcja krajów członkowski UE na zamachy z 11 września 2001 w Nowym Jorku i 11 marca 2004 w Madrycie. Nowy wieloletni program, czyli Program Sztokholmski, który ma być przyjęty podczas obrad Rady Europejskiej 11 grudnia br., ma wyważać miedzy bezpieczeństwem a wolnością i sprawiedliwością. Jest to spełnienie jednego z postulatów Manifestu CCBE opublikowanego przed ostatnimi wyborami do parlamentu Europejskiego.
Podstawowe założenia Programu Sztokholmskiego to:
- Utworzenie do 2012 roku wspólnej europejskiej przestrzeni współpracy ds. migracji i kontroli granic zewnętrznych Unii.
- Sporządzenie „mapy drogowej” dla powstania wspólnych gwarancji proceduralnych dla osób oskarżonych i ich obrońców, w procesach karnych.
- Dokonanie tłumaczeń i jednolitej interpretacji procedur sądowych w sprawach karnych w krajach członkowskich UE.
- Dalsza walka z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną.
- Kreowanie zaufania pomiędzy poszczególnymi instytucjami wymiaru sprawiedliwości w różnych krajach.
- Wzmocnienie współpracy między policjami krajów członkowskich.
- Opracowanie wspólnych minimalnych gwarancji praw osób tymczasowo aresztowanych w nawiązaniu do Karty Praw Podstawowych i innych dokumentów dotyczących ochrony praw człowieka.
Ze strony uczestników padły następujące pytania:
- Czy problem kształcenia prawników europejskich może stać się elementem planu działania wdrażającego Program Sztokholmski?
- Czy interpretacje i tłumaczenia będą dotyczyć także procedury cywilnej?
- Jednym z elementów zapewnienia właściwej równowagi pomiędzy wolnością i bezpieczeństwem jest ochrona tajemnicy zawodowej prawników i zasady poufności komunikowania się pomiędzy prawnikiem a jego klientem. Czy Program Sztokholmski zawiera gwarancje zachowania tych praw?
- Czy Program Sztokholmski zajmuje się transgraniczną pomocą prawną?
- Czy widzi Pan zagrożenie w dążeniu Komisji Europejskiej i niektórych rządów krajów członkowskich do traktowania prawnika tak jak każdego innego przedsiębiorcy (bez zwracania uwagi na szczególną rolę prawnika w społeczeństwie, obowiązujące go zasady etyki i ochronę praw podstawowych)?
- Czy zostanie powołana osobna Dyrekcja Generalna Sprawiedliwości?
Minister Nilsson stwierdził, że Unia Europejska nie ma uprawnień w zakresie kształcenia prawników natomiast są projekty powołania wspólnej szkoły bądź sieci szkół kształcących sędziów, prokuratorów i urzędników sądowych. Zbliżanie procedur w postępowaniu cywilnym może następować w ograniczonym zakresie ze względu na zbyt dużą różnorodność systemów prawnych i tradycji poszczególnych krajów członkowskich. Zapewnienie właściwej równowagi między wolnością a bezpieczeństwem jest jednym z głównych celów programu, natomiast sprawa zachowania tajemnicy zawodowej prawników jest regulowana na poziomie krajowym. Zagadnienie transgranicznej pomocy prawnej nie jest wprost ujęte w Programie Sztokholmskim, natomiast Komisja Europejska zamierza dokonać przeglądu funkcjonowania Dyrektywy Rady 2003/8/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. w celu usprawnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach transgranicznych poprzez ustanowienie minimalnych wspólnych zasad odnoszących się do pomocy prawnej w sporach o tym charakterze.[1] Minister Nilsson wyraził również nadzieję, że kraje członkowskie i instytucje europejskie będą postrzegać rolę prawników w społeczeństwie we właściwy sposób. Przewodniczący Komisji Europejskiej nowej kadencji, Jose Manuel Barosso zdecydował o powołaniu osobnego komisarza do spraw sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa[2], natomiast w chwili obecnej nie zdecydował się na utworzenie samodzielnej DG Sprawiedliwości.
1. Budżet
Ze względu na dodatkowe wydatki (rozszerzenie zadań Komitetu PECO o współpracę z krajami basenu Morza Śródziemnego i zatrudnienie stażysty w tym Komitecie, konieczność zapewnienia wkładu własnego do projektu e-sprawiedliwości i kosztów związanych z obchodami 50 rocznicy powstania CCBE) Prezydencja zaproponowała zwiększenie przewidzianych składek członkowskich na kolejne lata o 2,5 %. Alternatywą jest dalsze korzystanie z rezerw finansowych organizacji, które od kilku lat są używane do pokrycia wydatków bieżących. Zdecydowana większość delegacji opowiedziała się za pokryciem większych wydatków z rezerw oraz za stworzeniem osobnego budżetu (od 2011 roku) dla Komitetu PECO.
2. Przyjęcie nowego członka
CCBE jednomyślnie zaaprobowało przyjęcie w poczet członków adwokatury Republiki Serbskiej w Bośnii adwokatury Federacji Bośni i Hercegowiny. Uzgodniono, że obydwie organizacje będą naprzemiennie sprawować przewodnictwo w delegacji Bośni i Hercegowiny. Przemówienia z podziękowaniami wygłosili Pan Jovan S. Cizmović – Prezydent Adwokatury Republiki Serbskiej i Pani Amila Kunosic – Ferizovic – Prezydent Adwokatury Federacji Bośni i Hercegowiny.
3. Zmiany w składzie delegacji członkowskich.
Zebrani przyjęli uchwałę zatwierdzającą zmiany szefów poszczególnych delegacji krajowych.
4. Program pracy na 2010 rok
Po dyskusji, zebrani zatwierdzili program pracy komitetów grup roboczych CCBE na rok 2010.
5. Zmiany w statucie CCBE
Zebrani zatwierdzili zmiany w statucie CCBE. Ostatecznie przyjęto następujące decyzje:
- Prezydencja będzie składać się z: Prezydenta, Pierwszego Wiceprezydenta, Drugiego Wiceprezydenta i Wiceprezydenta, wybieranych na roczne kadencje.
- Utrzymana została zasada rotacji na stanowisku Prezydenta i Pierwszego Wiceprezydenta.
- Potwierdzono możliwość głosowania elektronicznego na podstawie rekomendacji Prezydencji i w sprawach, które nie wymagają przeprowadzenia dyskusji lub nie zgłoszono zastrzeżeń i propozycji zmian do stanowiska CCBE.
- Po dłuższej dyskusji uzgodniono, że przewodniczący komitetów i grup roboczych będą wybierani na dwuletnią kadencję, z możliwością jej dwukrotnego odnowienia. Przewodniczący Komitetu Finansowego będzie wybierany na okres trzech lat z możliwością jednokrotnego ponownego wyboru na ten sam okres.
- Okres przejściowy ma zakończyć się w 2010 roku a zmiany w statucie wejdą ostateczne z dniem 1 stycznia 2011 roku.
- Prezydencja zamierza powołać grupę roboczą do spraw opracowania rezolucji wdrażających zmiany w statucie. Grupa ta zajmie się także zgłoszonym wnioskiem o dokonywanie corocznego przeglądu statutu.
6. Znak towarowy „European Law Firm”
Europejskie biuro OHIM, zajmujące się rejestracją marek i znaków towarowych w Unii Europejskiej dokonało wstępnej rejestracji znaku "European Law Firm" jako wspólnotowego znaku zastrzeżonego. Zwrot ten wraz z odpowiednim znakiem graficznym został zgłoszony przez sieć kilkudziesięciu firm prawniczych działających w Europie. CCBE, na podstawie opinii przedstawionej przez p. Emmanuela Cornu, powinna zgłosić swój udział w postępowaniu i sprzeciwić się ostatecznej rejestracji tego znaku zarówno ze względu na jego treść (użycie powszechnego zwrotu "European law firm"), jak i formę (użycie 12 gwiazd zastrzeżonych dla instytucji UE). Przed podjęciem kroków prawnych CCBE skontaktuje się z tą siecią, aby wycofała ona rejestrację znaku „European Law Firm”.
7. Wybory Prezydencji
Na stanowisku drugiego Wiceprezydenta zgłoszono kandydaturę przewodniczącej delegacji austriackiej Marcellę Prunbauer - Glaser, która została wybrana jednomyślnie. Na stanowisko Pierwszego Wiceprezydenta został wybrany dotychczasowy drugi Wiceprezydent Georges Albert Dal z Belgii. Prezydentem został reprezentant Hiszpanii, dotychczasowy Pierwszy Wiceprezydent Jose Maria Davo Fernandes, który w krótkim przemówieniu podziękował uczestnikom za dokonany wybór, a Pani Prezydent Gammeljord za dotychczasową współpracę w ramach Prezydencji.
Na podstawie kwestionariuszy poszczególnych krajów członkowskich, poszczególne komitety i grupy robocze CCBE sporządziły raporty dotyczące poszczególnych zagadnień, których obejmuje Dyrektywa. W większości przypadków zalecono pozostawienie dyrektywy w dotychczasowym kształcie. Jedynym większym problemem związanym z funkcjonowaniem tej dyrektywy, jest sprawa form wykonywania zawodów przez prawników, a zwłaszcza różnice w regulacjach między krajami. Niektóre kraje członkowskie dopuszczają udział w zarządzaniu oraz we własności firm prawniczych osób, które nie są prawnikami, co z kolei jest niedopuszczalne w innych państwach UE. Powoduje to konflikty różnych zasad etycznych, które powinny być jasno rozstryzgnięte przez Dyrektywę.
We wdrażaniu Europejskiej Inicjatywy Przejrzystości są obserwowane następujące problemy:
- Występowanie prawników w charakterze lobbystów jest najczęściej sprzecznie z macierzystymi zasadami etyki
- Taka działalność budzi problem podwójnej deontologii – podlegania regułom własnego kraju oraz kraju, w którym jest prowadzona działalność lobbingowa
- Zgłaszanie do rejestru powoduje konieczność ujawniania danych o klientach i ich sprawach co stoi w sprzeczności z ochroną tajemnicy zawodowej i poufności stosunków pomiędzy klientem i jego prawnikiem.
- Istnieją firmy prawnicze oraz prawnicy, którzy zgłosili się do tego rejestru. CCBE powinno zalecić organizacjom krajowym zbadanie tych przypadków pod kątem możliwego naruszenia zasad etyki.
CCBE zaproponuje Komisji Europejskiej definicję prawnika działającego jako lobbysta, by chronić tajemnicę zawodową i poufność komunikacji pomiędzy prawnikiem a klientem.
10. Nagroda CCBE w obszarze praw człowieka
Podczas obrad Sesji Plenarnej miała zostać wręczona nagroda CCBE w obszarze praw człowieka, którą w tym roku przyznano pośmiertnie rosyjskiemu prawnikowi Stanisławowi Markiełowowi. Niestety, pomimo prób kontaktu CCBE z rodziną Stanisława Markiełowa oraz rosyjskimi organizacjami działającymi w obszarze praw człowieka, nikt nie zdecydował się odebrać nagrody. Zebrani uczcili pamięć zamordowanego adwokata minutą ciszy.
Stanisław Markiełow był obrońcą Czeczenów, których bliscy zostali zabici przez rosyjskich żołnierzy. Oskarżał płk Jurija Budanowa, osądzonego za gwałt i morderstwo na Ełzie Kungajewie. Brał udział w głośnych sprawach politycznych. Na łamach Nowej Gaziety publikował artykuły śledcze o Czeczenii. Doprowadził do skazania żołnierza armii rosyjskiej odpowiedzialnego za znęcanie się nad Czeczenami. Był adwokatem osób, których krewni zostali zabici podczas szturmu służb specjalnych na teatr na Dubrowce. Domagał się pełnego wyjaśnienia okoliczności tego tragicznego wydarzenia. Współpracował z Amnesty International. Został zamordowany podczas powrotu z konferencji prasowej wraz ze swoją współpracowniczką, młodą dziennikarką Anastasią Baburovą Był kolejną ofiarą zamachów na obrońców praw człowieka w Rosji. Jego śmierć przypomina zabójstwo znanej dziennikarki Anny Politkowskiej (której również był adwokatem).
Przedstawiciel Grecji poinformował, że w ostatnim czasie został zamordowany kolejny rosyjski prawnik Siergiej Magnicki Prezydent CCBE wyśle list do władz Rosji w tej sprawie.
11. Prawo spółek
23 września została podjęta przedstawiona propozycja utworzenia europejskiego urzędu nadzorującego instytucje oceniające bezpieczeństwo rynków finansowych w krajach członkowskich (agencje „ratingowe”). Niektóre propozycje tej regulacje budzą sprzeciw CCBE gdyż osłabiają tajemnice zawodową. Zdecydowano, że Prezydent CCBE wyśle w tej sprawie list do Komisji Europejskiej.
12. Projekt studiów nad transgraniczną pomocą prawną.
Część delegacji wyraziła zastrzeżenia do projektu stanowiska CCBE w tej sprawie wskazując, że główna rolę w tym projekcie będzie odgrywać prywatne stowarzyszenie prawników zajmujących się prawem karnym. Zdecydowano, że opinię na temat udziału CCBE w tym projekcie wyrazi komitet prawa karnego.
13. Informator o prawach osób oskarżonych.
CCBE zaproponowało wydanie informatora o prawach osób oskarżonych w postępowaniu karnym w krajach członkowskich UE, jako uzupełnienie Programu Sztokholmskiego. Należy wyjaśnić, czy taki informator będzie wymagał jakiejś formy certyfikacji lub zatwierdzenia przez właściwe krajowe instytucje wymiaru sprawiedliwości. Zostanie to wyjaśnione podczas spotkania w Komisji Europejskiej w styczniu.
14. Raport dla Rady Europy
CCBE toczy dialog z Radą Europy w sprawie badań nad rolą prawników w postępowaniach sądowych w Europie. Ponieważ Rada nie zgodziła się na sfinansowanie tego projektu, CCBE wspiera ten projekt merytorycznie, natomiast unika zaangażowania finansowego. Jednym z elementów wkładu CCBE w realizację tego projektu jest opracowanie projektu kwestionariusza dla prawników.
15. Pranie brudnych pieniędzy
CCBE brało udział, jako podwykonawca, w konkursie Komisji Europejskiej dotyczącym sporządzenia raportu o wdrażaniu tzw. III Dyrektywy o praniu brudnych pieniędzy.[5] Niestety nie otrzymało dofinansowania na ten projekt.
16. Raport ze spotkań Justice Forum
W ramach Justice Forum[6] odbyły się dwie konferencje. Pierwsza z nich była poświęcona kryzysowi ekonomicznemu i jego wpływowi na zawody prawnicze. Druga konferencja dotyczyła wspólnych minimalnych gwarancji w procedurze prawnej.
17. Kolokwium CCBE o tajemnicy zawodowej
W dniach 21–22 stycznia w Brukseli, w ramach inauguracji obchodów 50 rocznicy powstania CCBE odbędzie się kolokwium poświęcone tajemnicy zawodowej w świetle orzeczeń sądów krajowych. Mec. Jędrzej Klatka został poproszony przez CCBE o sporządzenie raportu w sprawie orzeczeń polskich sądów w tym obszarze.
Rafał Ciesielski
[2] Na stanowisko komisarza odpowiedzialnego za Sprawiedliwość, Prawa Podstawowe i Obywatelstwo została desygnowana Pani Viviane Reding z Luksemburga, która ma objąć jednocześnie stanowisko wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej.
[3] Dyrektywa 98/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. mająca na celu ułatwienie stałego wykonywania zawodu prawnika w Państwie Członkowskim innym niż państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych - http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1998:077:0036:019:PL:HTML
[4]Europejska Inicjatywa Przejrzystości ma na celu ograniczenie nielegalnego lobbingu w procesie stanowienia prawa w Unii Europejskiej. Komisja Europejska opublikowała rejestr, do którego powinny zgłaszać się osoby i firmy prowadzące działalność lobbingową w Komisji/ Zgłoszenie do rejestru pociąga za sobą konieczność ujawnienia szczegółowych danych o firmie, klientach, na rzecz których działa lobbysta oraz spraw prowadzonych w ramach tej działalności.
[5] Dyrektywa 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu - http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32005L0060:PL:HTML
[6] By zapewnić przejrzystość działań Komisji Europejskiej w obszarze bezpieczeństwa, sprawiedliwości i wolności, zostało utworzone wielodyscyplinarne Forum Sprawiedliwości, zbierające się cztery razy w roku i omawiające działania oraz zamierzenia instytucji europejskich w obszarach jego zainteresowań. Oprócz przedstawicieli Komisji i innych urzędów Unii Europejskiej, w jego pracach biorą udział członkowie instytucji wymiaru sprawiedliwości z krajów członkowskich, zawodów prawniczych i innych organizacji zainteresowanych szeroko pojętym wymiarem sprawiedliwości.
| |||||||||||
