05.02.2010 r.
W dniach 5-6 listopada 2009 r. w Budapeszcie odbyło się trzecie spotkanie Europejskiego Forum Pro Bono (European Pro Bono Forum) dotyczące udziału prawników i firm prawniczych w świadczeniu nieodpłatnej pomocy prawnej. Forum zorganizowane zostało przez Public Interest Law Initiative (PILI). Wśród uczestników znaleźli się m.in. przedstawiciele największych europejskich i amerykańskich kancelarii prawniczych, przedstawiciele samorządów prawniczych oraz przedstawiciele fundacji i organizacji pozarządowych (non-governmental organizations, NGO). Spotkanie zgromadziło w sumie ponad 150 uczestników z 32 krajów. Forum podzielone były na sesje plenarne i panele robocze.
Obrady forum otworzył uroczyście Lord Phillips of Sudbury. W pierwszym dniu konferencji Sándor Fülöp, Parliamentary Commissioner for Future Generations, wskazywał na zmiany zachodzące w środowisku naturalnym, zwłaszcza zmiany klimatyczne czy w zakresie dostawy wody, zmniejszanie obszarów leśnych, które z kolei rzutują na zmiany zachodzące w społeczeństwie, coraz silniejszy podział na biednych i bogatych oraz podkreślał, że prawnicy odgrywają istotną rolę w tych zachodzących w środowisku procesach. Hendrik Bourgeois, General Counsel mówił o projektach pro bono realizowanych w ramach grupy General Electric. Wskazywał na możliwość pobudzenia działalności pro bono przez stosowanie indywidualnych zachęt w postaci nagród czy też uwzględniania pracy pro bono przy dokonywaniu oceny pracownika oraz na konieczność zaangażowania kadry menadżerskiej w pracę pro bono. Istotne jest jednak jego zdaniem znalezienie właściwego projektu, który zaangażuje pracowników firmy a zarazem będzie pozytywnie odbierany przez społeczeństwo.
Następnie w trakcie paneli roboczych dyskutowano na temat zrealizowanych projektów pro bono. Przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz międzynarodowych firm prawniczych prezentowali swoje doświadczenia w rozwijaniu współpracy w zakresie pro bono. Denis Chemla, przedstawicielka Francji w Międzynarodowym Stowarzyszaniu Prawników (International Bar Association, IBA) wskazywała na nowe inicjatywy we Francji zmierzające do upowszechnienia i zwiększenia działalności pro bono. Francine Keiser reprezentująca Izbę Adwokacką w Luksemburgu, mówiła o pomocy publicznej oraz o obowiązku aplikantów świadczenia bezpłatnej pomocy prawnej i współpracy izby z fundacjami czy organizacjami (np. instytucjami mikrokredytowymi). Dietmar Knopp z Frankfurtu wskazywał, że nieodpłatna pomoc prawna dla ludzi biednych świadczona jest tam wciąż w sposób nieformalny. Rezygnacja z części wygrodzenia nie jest traktowana jako praca pro bono. Zmiana jego zdaniem regulacji prawnych wzmocniłaby znacznie działalność pro bono. Elena Garrigues, dyrektor zarządzający w fundacji Garrigues pozytywnie odnosiła się do powstającej w Hiszpanii działalności pro bono. Pozostali paneliści mówili o tym, jak organizacje społeczne mogą korzystać z działalności pro bono. Wskazywano na możliwość angażowania się prawników doradzających nieodpłatnie w sprawy dotyczące ochrony praw człowieka. Zwracano również uwagę na to, że prawnik doradzający nieodpłatnie może odebrać część pracy innym prawnikom działającym na rynku lokalnym. Wskazywano na możliwości propagowania działalności pro bono przez organizowanie kursów, szkoleń, wykładów w ramach nauki na uniwersytetach dotyczących praw człowieka oraz szkoleń prowadzonych przez samorządy prawnicze.
W trakcie forum dyskutowano nad rozwojem i dalszą popularyzację idei pro bono. Rozmawiano na temat pomocy prawnej świadczonej nieodpłatnie zwłaszcza w czasie kryzysu finansowego, który zwiększył zapotrzebowanie na tego rodzaju świadczenia. Wyzwania dla prawników oraz firm prawniczych, jak również prognozy na przyszłość były także tematem forum. Ponadto zastanawiano się, jak zachęcić prawników do pracy pro bono. Jednym z proponowanych rozwiązań był uwzględnianie świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej w ocenie pracownika jako równoważnej odpłatnej pracy wykonanej dla klienta, wprowadzenie systemu nagród; rozważano też możliwość wprowadzenia limitów godzinowych w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywanej przez danego prawnika. Wskazywano na zalety realizowania projektów pro bono przy współpracy z organizacjami pozarządowymi (community legal centres, clinic, clearing house) oraz na obowiązek szkół wyższych w zakresie wspierania i rozwoju pracy pro bono wśród studentów prawa, który następnie powinien być kontynuowany przez izby samorządu prawniczego. Ponadto świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej wpływa na wizerunek i rozpoznawalność firmy prawniczej na rynku. Wiele kancelarii międzynarodowych świadczy nieodpłatną pomoc prawną, ale wciąż zdaniem panelistów tego rodzaju pomocy jest za mało w stosunku do potrzeb społeczeństwa.
Dyskutowano też na temat zrealizowanych projektów pro bono przez działające wspólnie przedsiębiorstwa i kancelarie prawnicze czy też organizacje pozarządowe i izby samorządów prawniczych (w dyskusji uczestniczyli reprezentanci izby paryskiej, niemieckiej, brytyjskiej oraz hiszpańskiej).
W drugim dniu forum uczestnicy mogli zapoznać się działalnością poszczególnych organizacji pozarządowych (NGOs) oraz zrealizowanymi przez nie projektami, uzyskać szczegółowe informacje, materiały dotyczące współpracy pro bono. Forum zakończa sesja plenarna dotycząca roli samorządowych izb prawniczych w rozpowszechnianiu dobrowolnego świadczenia przez prawników nieodpłatnej pomocy prawnej. W dyskusji wzięli udział przedstawiciele izby paryskiej, federalnej izby niemieckiej, polskiej izby adwokackiej oraz brytyjskiego stowarzyszenia, którzy zastanawiali się, w jaki sposób izby czy stowarzyszenia mogą promować wśród prawników pracę pro bono.
* Autorka jest radcą prawnym w kancelarii Bird & Bird, członkiem Komisji Zagranicznej KRRP i OIRP w Warszawie.
|
Wersja do druku
Do góry strony
