
Niedopuszczalne jest ustalanie wynagrodzenia (honorarium) w wysokości wygórowanej
(Rozdział II Wykonywanie zawodu, Tytuł 6 – Zaufanie i skrupulatność w rozliczeniach z klientem, art. 25 ust. 2, Zasady Etyki Radcy Prawnego).
Okręgowy Sąd Dyscyplinarny po rozpoznaniu sprawy radców prawnych Zbigniewa D., Jana Z. oraz Józefa K., obwinionych o naruszenie art. 4 ust. 1 i 3 Zasad Etyki Radcy Prawnego, polegające na braku należytej staranności w zakresie prawidłowego oznaczenia przedmiotu działania firmy (posługiwanie się nieaktualnym wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego, a Józefa K. nadto o naruszenie art. 25 ust. 2 tych Zasad poprzez żądanie wygórowanej stawki honorarium w postępowaniu sądowym, uniewinnił radców prawnych od stawianych im zarzutów.
Odwołanie od tego orzeczenia wniósł Rzecznik Dyscyplinarny Izby (który z urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie oraz doprowadził do postawienia zarzutów radcom prawnym) podnosząc, że obwinieni radcowie prawni doprowadzili do wpisania w Krajowym Rejestrze Sądowym danych dotyczących przedmiotu ich działalności zawodowej, wykraczających poza ustawę o radcach prawnych. Dopiero w wyniku interwencji organów samorządu radcowskiego wystąpili o zmianę przedmiotu działania firmy. Odnośnie zarzutu wobec radcy prawnego Józefa K., dotyczącego żądania zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 7.200,00 złotych przy wartości przedmiotu sporu 6.867,00 złotych, Rzecznik Dyscyplinarny w swoim odwołaniu argumentował, że jakkolwiek żądanie to mieściło się w ramach przewidzianych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) , to jednak żądanie zasądzenia takich kosztów było naganne, tym bardziej że ani rodzaj, ani stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy radcy prawnego tego w sposób oczywisty nie uzasadniały.
W ocenie Rzecznika Dyscyplinarnego zachowanie radcy prawnego Józefa K. ewidentnie naruszyło art. 25 ust. 2 Zasad Etyki Radcy Prawnego.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny uznał odwołanie Rzecznika Dyscyplinarnego za częściowo uzasadnione. Odnośnie zarzutu nieprawidłowego określenia w KRS przedmiotu działalności spółki radców prawnych Sąd Odwoławczy przyjął, że jakkolwiek z wcześniejszego wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wynikało w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotem działalności tej spółki była również windykacja należności oraz prowadzenie giełdy wierzytelności (co naruszało art. 8 ustawy o radcach prawnych oraz art. 7 Zasad Etyki Radcy Prawnego), to radcowie prawni wystąpili o zmianę przedmiotu działalności spółki przed postawieniem im zarzutów w tym względzie – a w konsekwencji należało od tych zarzutów odstąpić (zmiana ta została ujawniona w KRS przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd I instancji). W powyższym zakresie Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w części uniewinniającej.
Natomiast odnośnie zarzutu żądania przez radcę prawnego Józefa K. wygórowanej kwoty tytułem kosztów zastępstwa procesowego, Wyższy Sąd Dyscyplinarny przychylił się do poglądu Rzecznika Dyscyplinarnego, iż takie żądanie było naganne i naruszyło art. 25 ust. 2 Zasad Etyki Radcy Prawnego, a ponadto wyraźnie kolidowało z powołanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 2002 roku, natomiast nie podzielił poglądu Rzecznika, iż żądanie radcy prawnego mieściło się w granicach określonych tym rozporządzeniem. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia podstawę zasądzenia opłaty przez sąd stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 i 4, to opłata ta nie mogła być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani nie mogła przekroczyć wartości przedmiotu sporu. Skoro więc radca prawny Józef K. żądał w pozwie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w kwocie przekraczającej wartość przedmiotu sporu, naruszył tym samym normy etyczne.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny, uchylając orzeczenie Sądu I instancji w części uniewinniającej radcę prawnego Józefa K. od zarzutu naruszenia art. 25 ust. 2 Zasad Etyki Radcy Prawnego i przekazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi w innym składzie, podkreślił, że domaganie się nieproporcjonalnie wysokich honorariów z tytułu świadczonej pomocy prawnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego, stało się podstawą publicznie formułowanych zarzutów wobec środowiska radców prawnych, iż stwarza tym ono barierę w dostępie do tej pomocy, a w konsekwencji żądania dostępu do znacznie „tańszej” pomocy prawnej.
Opracował: dr Stanisław Małecki
|